Przygotowanie uczniów do ery sztucznej inteligencji
Umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji w szkolnictwie podstawowym i średnim
Młodzież aktywnie korzysta ze sztucznej inteligencji (AI) podczas nauki, wykonywania zadań twórczych oraz w kontaktach z rówieśnikami. W miarę jak sztuczna inteligencja staje się coraz bardziej powszechna w życiu codziennym, młodzież potrzebuje wskazówek, aby zrozumieć jej rolę i przygotować się do korzystania z niej w sposób etyczny i kreatywny, zachowując jednocześnie kontrolę nad tym, jak AI może wpływać na ich życie.
Dlaczego warto zdobywać umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji?
Umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji pozwala uczniom i nauczycielom zrozumieć, jak działają systemy oparte na sztucznej inteligencji, krytycznie oceniać związane z nimi szanse i zagrożenia oraz korzystać z nich w sposób odpowiedzialny. Aby w pełni wykorzystać ten potencjał, musimy zająć się kluczowymi przeszkodami utrudniającymi upowszechnianie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji, takimi jak:
- Brak wspólnego rozumienia pojęcia „umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji” oraz tego, jak ją przekazywać.
- Nierównomierne wdrażanie inicjatyw na rzecz umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji w poszczególnych szkołach i systemach edukacyjnych.
- Niepokój i błędne przekonania dotyczące roli sztucznej inteligencji w życiu codziennym.
- Ograniczona wiedza na temat tego, jak wykorzystać sztuczną inteligencję do usprawnienia i wsparcia procesu uczenia się.
„Włączenie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji do programu nauczania ma zasadnicze znaczenie dla wyposażenia uczniów w umiejętności krytycznego myślenia niezbędne do zrozumienia technologii cyfrowych, korzystania z nich oraz wprowadzania innowacji w oparciu o nie, przygotowując ich tym samym do wniesienia konstruktywnego wkładu w życie społeczne”
Dla kogo przeznaczony jest ten framework?
Niniejsze wytyczne zostały opracowane z myślą o nauczycielach, kadrze kierowniczej w sektorze edukacji, decydentach odpowiedzialnych za politykę edukacyjną, projektantach programów nauczania oraz rodzicach. Przedstawiają one kompetencje i scenariusze nauczania, które mogą posłużyć jako podstawa do opracowywania materiałów dydaktycznych, standardów oraz ogólnosystemowych inicjatyw w placówkach szkolnictwa podstawowego i średniego.
Nauczyciele i pedagodzy
Nauczyciele i pedagodzy decydują, w jaki sposób sztuczna inteligencja może pomóc uczniom w nauce oraz jak włączyć umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji do programu nauczania.
Kierownictwo szkół i systemu edukacji
Liderzy szkół i systemu edukacji wdrażają odpowiednie ramy, nawiązują współpracę i wzmacniają potencjał, aby wspierać rozwijanie umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji w całej społeczności.
Decydenci w dziedzinie edukacji
Decydenci opracowują przyszłościowe strategie, które przygotowują uczniów do życia w zmieniającym się świecie, wspierają nauczycieli oraz gwarantują etyczne i odpowiedzialne wykorzystanie sztucznej inteligencji.
Projektanci szkoleń i organizatorzy szkoleń
Projektanci szkoleń i organizatorzy szkoleń przekładają cele związane z umiejętnością korzystania ze sztucznej inteligencji na konkretne doświadczenia edukacyjne dla uczniów, nauczycieli i wykładowców.
Rodzice, rodziny i opiekunowie
Rodzice, rodziny i opiekunowie pomagają w odpowiedzialnym korzystaniu z technologii oraz zachęcają do rozmów na temat tego, jak sztuczna inteligencja wpływa na życie młodych ludzi.
„Umiejętność korzystania ze sztucznej inteligencji powinna stanowić część ścieżki edukacyjnej każdego ucznia, a nauczyciele odgrywają kluczową rolę w nadaniu jej konstruktywnego wymiaru. Pomagając uczniom zrozumieć sztuczną inteligencję i nawiązać z nią kontakt w sposób odzwierciedlający ich lokalny kontekst, możemy wspierać bardziej integracyjne i gotowe na przyszłość systemy edukacyjne na całym świecie”.
Wspólne działania na rzecz poszerzania umiejętności korzystania ze sztucznej inteligencji
Platforma AILit stanowi wspólną inicjatywę Komisji Europejskiej (KE) oraz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Jej rozwój wspierają organizacja CodeAI (dawniej Code.org) oraz czołowi międzynarodowi eksperci. Inicjatywa ta wpisuje się w obszar innowacji w ramach badania PISA 2029 i wspiera realizację celów Unii Europejskiej dotyczących promowania wysokiej jakości edukacji cyfrowej sprzyjającej włączeniu społecznemu oraz związanych z nią umiejętności.
Co zawiera ten framework?
Model AILit wspiera uczniów we wszystkich przedmiotach i na wszystkich etapach rozwoju. Określa on kompetencje, które opisują, co uczniowie muszą zrozumieć i umieć, aby z powodzeniem korzystać ze sztucznej inteligencji.
Kompetencje podzielono na cztery obszary: „Współpraca z AI”, „Tworzenie z AI”, „Zarządzanie AI” oraz „Kształtowanie AI”. Obszary te przedstawiono w kolejności odzwierciedlającej potencjalny sposób nauki.
Każda kompetencja łączy w sobie wiedzę, umiejętności i postawy określone w framework’u. Oczekiwania wobec uczących się oraz scenariusze nauczania pokazują, w jaki sposób kompetencje te można wykorzystać w praktyce.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Pobierz framework AILit, aby uzyskać szczegółowe informacje na temat jego elementów składowych.
Interaktywny framework
Skorzystaj ze strony „Interaktywny framework AILit”, aby znaleźć kompetencje dostosowane do Twojego kontekstu. Filtruj wyniki, aby skupić się na tym, co jest najbardziej istotne w Twojej sytuacji, i zapoznaj się z etapami rozwoju każdej kompetencji, jej zastosowaniami w klasie oraz wiedzą, umiejętnościami i postawami, które ją kształtują.
Ta funkcja jest obecnie dostępna wyłącznie w języku angielskim.
Międzynarodowo zweryfikowane ramy
Nauczyciele, naukowcy, liderzy sektora edukacji oraz decydenci podzielili się swoimi opiniami na temat projektu ram AILit, opublikowanego w maju 2025 roku. Zainteresowane strony przekazały swoje uwagi za pośrednictwem specjalnej ankiety oraz w ramach serii konsultacji. Uwagi ponad 2000 osób pomogły w opracowaniu ostatecznej wersji dokumentu.
Wyrazy wdzięczności kierujemy do wszystkich, którzy poświęcili swój czas i podzielili się pomysłami, przyczyniając się do tego, by niniejsze wytyczne odzwierciedlały szeroki wachlarz doświadczeń i kontekstów edukacyjnych.